Trẻ từ 1 đến 2 tuổi là giai đoạn vàng để phát triển thể chất, nhận thức, ngôn ngữ và kỹ năng xã hội. Trong giai đoạn này, trẻ bắt đầu khám phá thế giới xung quanh bằng mọi giác quan, từ việc bò, tập đi cho đến việc cầm nắm, khám phá đồ vật. Việc lựa chọn đồ chơi phù hợp đóng vai trò vô cùng quan trọng, giúp kích thích sự phát triển toàn diện của trẻ, đồng thời hỗ trợ cha mẹ trong việc giáo dục và chăm sóc trẻ hiệu quả.
1. Phát triển ngôn ngữ
1.1. Đặc điểm
Trẻ 12 tháng tuổi đã có thể bập bẹ những tiếng "ba ba", "ma ma" đầu tiên, báo hiệu sự khởi đầu cho hành trình khám phá ngôn ngữ. Khả năng ngôn ngữ hiểu của trẻ phát triển vượt bậc so với khả năng diễn đạt. Trẻ đã có thể hiểu được các yêu cầu đơn giản như "đi chơi", "lấy đồ vật", "đóng cửa", "ăn cơm"...
Trẻ ở độ tuổi này có khả năng tiếp thu và ghi nhớ cực kỳ tốt. Việc sử dụng những câu đơn giản, lặp đi lặp lại, kết hợp với hình ảnh trực quan sẽ giúp trẻ ghi nhớ và phát triển ngôn ngữ nhanh chóng. Ví dụ, khi cho trẻ ăn, bố mẹ có thể vừa nói "Con ăn cơm nào" vừa chỉ vào bát cơm, hoặc khi đưa trẻ ra ngoài, bố mẹ có thể vừa nói "Đi chơi nào" vừa chỉ vào cửa.
Đến 18-24 tháng tuổi, vốn từ vựng của trẻ tăng lên đáng kể, có thể đạt khoảng 50-100 từ. Trẻ bắt đầu sử dụng những cụm từ đơn giản như "con muốn sữa", "bố ơi", "mẹ đi đâu"... Đây là giai đoạn trẻ bắt đầu hình thành khả năng giao tiếp cơ bản, tạo nền tảng vững chắc cho khả năng ngôn ngữ trong tương lai.
1.2. Gợi ý các hoạt động
Việc tạo ra một môi trường giàu có về ngôn ngữ là điều vô cùng quan trọng. Bố mẹ cần thường xuyên trò chuyện với con, đọc sách cho con nghe, kể chuyện, hát những bài hát đơn giản. Bên cạnh đó, sử dụng những đồ chơi kích thích ngôn ngữ như sách vải, sách hình có âm thanh, đồ chơi phát ra âm thanh khi tác động sẽ khuyến khích trẻ bắt chước và phát triển khả năng nói.
Tham khảo thêm bài viết khác: Những quyển sách bố mẹ có thể đọc cho bé sơ sinh
2. Phát triển thể chất
2.1. Đặc điểm
Một trong những dấu mốc phát triển thể chất quan trọng nhất ở trẻ 1-2 tuổi là khả năng đi lại. Hầu hết các bé trong độ tuổi này đã có thể bước đi những bước đầu tiên, một số bé thậm chí có thể tập đi sớm hơn, từ khoảng 10 tháng tuổi. Khả năng đi lại là một bước tiến quan trọng, là nền tảng cho các kỹ năng vận động khác như chạy, nhảy, đá bóng, leo trèo.
2.2. Gợi ý các hoạt động
Ở giai đoạn này, cơ bắp của trẻ đang phát triển nhanh chóng. Việc khuyến khích trẻ vận động sẽ giúp tăng cường sức mạnh cơ bắp, phát triển sự phối hợp tay-chân, và nâng cao khả năng giữ thăng bằng. Bố mẹ có thể tạo ra một môi trường an toàn, khuyến khích trẻ tự do khám phá như cho bé tập đi trong nhà, chơi trò chơi vận động đơn giản như đuổi bắt, đẩy xe đồ chơi, tập leo cầu thang (dưới sự giám sát của người lớn).
Ngoài việc tập đi, trẻ cũng phát triển các kỹ năng vận động thô khác như chạy, nhảy, leo trèo. Các hoạt động này không chỉ giúp trẻ rèn luyện thể chất mà còn giúp phát triển sự phối hợp tay-chân, khả năng giữ thăng bằng và sự dũng cảm. Việc cho trẻ tham gia các hoạt động thể chất này cũng giúp trẻ tiêu hao năng lượng, ngủ ngon hơn và phòng tránh các bệnh tật. Các bậc phụ huynh cần lưu ý tạo môi trường an toàn cho trẻ khi tham gia các hoạt động này, đồng thời chú ý quan sát để có thể hỗ trợ, hướng dẫn kịp thời.
3. Phát triển vận động tinh
3.1. Đặc điểm
Vận động tinh là khả năng thực hiện các cử động nhỏ, chính xác bằng tay và ngón tay, như cầm nắm, viết, vẽ. Ở giai đoạn 12-24 tháng tuổi, sự phát triển vận động tinh của trẻ có những bước tiến đáng kể.
Trẻ đã có thể xếp chồng 3-5 khối hình lên nhau mà không làm đổ, một kỹ năng đòi hỏi sự khéo léo và chính xác của các ngón tay. Các ngón tay của trẻ đã linh hoạt hơn, có thể lật, mở trang sách dễ dàng. Trẻ cũng đã có thể sử dụng thìa, dĩa để tự xúc ăn, mặc dù chưa thật sự khéo léo. Bên cạnh đó, trẻ cũng bắt đầu thể hiện khả năng cầm bút vẽ đường thẳng, tô màu đơn giản.
3.2. Gợi ý các hoạt động
Để giúp trẻ phát triển vận động tinh, bố mẹ có thể cho trẻ chơi các trò chơi như xếp hình, lắp ghép, tô màu, xâu hạt, chơi đất nặn… Những trò chơi này không chỉ giúp trẻ phát triển vận động tinh mà còn giúp tăng cường sự tập trung, kiên nhẫn và khả năng tư duy sáng tạo. Việc lựa chọn những đồ chơi có kích thước phù hợp với bàn tay của trẻ là điều quan trọng để tăng sự hứng thú và tạo điều kiện thuận lợi cho trẻ phát triển kỹ năng.
4. Phát triển nhận thức
4.1. Đặc điểm
Trẻ 1-2 tuổi bắt đầu hình thành những khái niệm cơ bản về thế giới xung quanh. Trẻ có thể nhận biết các đồ vật quen thuộc trong gia đình bằng hình ảnh và đồ vật thật như nhận ra mẹ, bố, nhận ra đồ chơi yêu thích.Trẻ cũng đã bắt đầu phân biệt các màu sắc cơ bản như đỏ, vàng, xanh.
Trẻ cũng có khả năng ghi nhớ các sự việc đã xảy ra trong khoảng 3-10 ngày trước đó, như nhớ được việc đi chơi công viên, ăn kem… Đồng thời, trẻ cũng đã có thể đếm đến 3, bắt chước một số động tác phối hợp tay-chân đơn giản như vỗ tay, vẫy tay…
4.2. Gợi ý các hoạt
Việc kích thích sự phát triển nhận thức của trẻ là rất quan trọng. Bố mẹ có thể sử dụng nhiều hình thức khác nhau để đạt được mục tiêu đó. Ví dụ, khi chơi với con, bố mẹ có thể đặt câu hỏi như "Quả bóng màu gì?", "Con mèo đang làm gì?"… để khuyến khích trẻ tư duy và phát triển khả năng ngôn ngữ. Bố mẹ cũng có thể cho trẻ xem hình ảnh, kể chuyện về các sự vật hiện tượng, giúp trẻ hiểu biết thêm về thế giới xung quanh.
Việc khuyến khích chơi các trò chơi đòi hỏi tư duy nhận thức cũng là một cách tuyệt vời để kích thích sự phát triển trí não của trẻ. Các trò chơi như xếp hình, lắp ghép, trò chơi tìm kiếm đồ vật… giúp trẻ rèn luyện kỹ năng giải quyết vấn đề, khả năng suy luận.
Trẻ từ 1-2 tuổi đang trong giai đoạn phát triển rất nhanh về cả thể chất lẫn tinh thần. Việc lựa chọn đồ chơi phù hợp với từng giai đoạn phát triển là vô cùng quan trọng, giúp trẻ phát triển một cách toàn diện. EmBé Sling hy vọng rằng bài viết này đã cung cấp cho các bậc phụ huynh những kiến thức hữu ích để chọn lựa được những món đồ chơi phù hợp nhất cho con yêu của mình, đồng thời khuyến khích các bậc phụ huynh luôn đồng hành cùng con trong hành trình khám phá và phát triển bản thân.
Xem thêm bài viết liên quan:
Khi nào thì nên cho bé học bơi?
